အုပ်ချုပ်မှုပုံစံဖွဲ့စည်းပုံ

Who we are > Governance

အုပ်ချုပ်မှုပုံစံဖွဲ့စည်းပုံ

Who we are > Governance

အုပ်ချုပ်မှုပုံစံဖွဲ့စည်းပုံ

ရိုးမဘဏ်၏ ကော်ပိုရိတ်ဆိုင်ရာ စီမံအုပ်ချုပ်မှုပုံစံ ဖွဲ့စည်းပုံသည် ကော်ပိုရိတ်ဆိုင်ရာ စီမံအုပ်ချုပ်မှု မူဝါဒအရ ဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။

ကျွန်ုပ်တို့၏ ကော်ပိုရိတ်ဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှုပုံစံကို အောက်ပါ ဇယားအတိုင်း အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြလိုက်သည်။

ရိုးမဘဏ်၏ အစုရှယ်ယာဝင်များမှာ FMI ၊ GIC နှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် နော်ဝေးနိုင်ငံသားများ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုငွေကြေးအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် Norfund တို့ ဖြစ်ပါသည်။ ဒါရိုက်တာဘုတ်အဖွဲ့ဝင်များသည်လည်း ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုပုံစံကို မူတည်ပြီး ပြောင်းလဲမှုရှိနိုင်သည်။
ကျွန်ုပ်တို့၏ ရှယ်ယာပိုင်ဆိုင်မှုပုံစံကို အောက်တွင်ဖော်ပြထားသည်။

အထွေထွေ အစည်းအဝေးများအား ဘုတ်အဖွဲ့၏ ဥက္ကဌက ဦးစီးကျင်းပလေ့ရှိပါသည်။ အစည်းအဝေးအတွင်းတွင် အစုရှယ်ယာဝင်များသည်

  • ဒါရိုက်တာ ဘုတ်အဖွဲ့အား ရွေးချယ်ခြင်း
  • ဘုတ်အဖွဲ့၏ အကြံပေးချက်အား ရယူပြီး ဒါရိုက်တာများ၏ လစာအား သတ်မှတ်ခြင်း
  • ပြင်ပစာရင်းစစ်အား ရွေးချယ်သတ်မှတ်ခြင်း
  • ရှယ်ယာ အရင်းအမြစ်များနှင့် ပတ်သက်ပြီး အပြောင်းအလဲများအား သတ်မှတ်ခြင်း
  • ဘဏ်၏ အရင်းမြစ်များ နေရာချထားခြင်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး အတည်ပြုပေးခြင်း

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် အထွေထွေအစည်းအဝေးကို အစုရှယ်ယာဝင်များ၊ ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်များ၊ ပြင်ပစာရင်းစစ်များ နှင့်တကွ ကျင်းပခဲ့ပါသည်။ အစည်းအဝေးနှင့် ပတ်သက်သည့် အသိပေးချက်ကို ဤနေရာတွင် ရယူနိုင်ပါသည်။

၂၀၁၇ ခုနှစ်က ပြင်ဆင်အတည်ပြုခဲ့သည့် မြန်မာ့ကုမ္ပဏီများ ဥပဒေ၊ အခန်း ၁၅၆ (ဃ) အရ နှစ်ပတ်လည် အစည်းအဝေး တွင် အဖွဲ့ဝင် (၁၀၀%) က အတည်ပြုဖြေရှင်းခဲ့သော အကြောင်းအရာများကို အောက်ပါဇယားတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ဆွေးနွေးဖြေရှင်းခဲ့သော အကြောင်းအရာများကိုအတည်ပြုမဲ (%) ဆန့်ကျင်မဲ (%)ကြားနေမဲ (%)
က။ ပြင်ပ စာရင်းစစ်အား ခန့်အပ်ခြင်း၁၀၀% – –
ခ။ ဦးထွန်းမြတ်အား ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ခန့်အပ်ခြင်း၁၀၀% – –
ဂ။ ဦးကြည်အေးအား ဒါရိုက်တာ အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း၁၀၀% – –
ဃ။ ဒေါက်တာ သိန်းဇော်အား အမှုဆောင်မဟုတ်သော သီးခြားလွတ်လပ်သော ဒါရိုက်တာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း၁၀၀% – –
င။ Mr. Chintaman Mahadeo Dixit အား အမှုဆောင်မဟုတ်သော သီးခြားလွတ်လပ်သော ဒါရိုက်တာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း၁၀၀% – –
စ။ Mr. John Alan Staley အား အမှုဆောင် မဟုတ်သော သီးခြားလွတ်လပ်သော ဒါရိုက်တာ အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း၁၀၀%
ဆ။ ဦးကျော်စိုးလင်းအား ဒါရိုက်တာအဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း၁၀၀%

ရိုးမဘဏ်၏ ဒါရိုက်တာဘုတ်အဖွဲ့ကို အစုရှယ်ယာရှင်များက ရွေးချယ်၍ တာဝန်ခံရပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်၏ ညွှန်ကြားချက်အမှတ် (၉/၂၀၁၉) အရ ဘုတ်အဖွဲ့၏ ဒါရိုက်တာများအား ခန့်အပ် တာဝန်ပေးအပ်ခြင်းသည် ဘုတ်အဖွဲ့၏ တာဝန်နှင့် လုပ်ငန်းများကို အနှောင့်အယှက်ကင်းစွာ ဆောင်ရွက်ပေးကြောင်း သေချာစေရမည်။ အစု ရှယ်ယာရှင်များအတွက် တိကျရှင်းလင်းစွာ သတ်မှတ်ထားသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များမှ လွဲ၍ ဘုတ်အဖွဲ့သည် ထိရောက်သော မဟာဗျူဟာမြောက် လမ်းညွှန်မှုနှင့် ကောင်းမွန်သော ကြီးကြပ်ထိန်းသိမ်းမှု အတွက် လိုအပ်သော လုပ်‌ဆောင်ချက်များ အားလုံးကို ဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်အာဏာ အပြည့်အဝ ရှိပါသည်။

ဘုတ်အဖွဲ့၏ အဓိက အခန်းကဏ္ဍနှင့် တာဝန်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။

ကဏ္ဍတာဝန်ဝတ္တရားများ
ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ (Board)
  • ဥပဒေနှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များ၊ အထူးသဖြင့် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများဥပဒေ (FI Law) နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် (CBM) မှ ထုတ်ပြန်ထားသော ညွှန်ကြားချက်များနှင့် အကြောင်းကြားစာများကို လိုက်နာဆောင်ရွက်မှု ရှိစေရန် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း။
  • ဒါရိုက်တာအဖွဲ့မှ အတည်ပြုထားသော မူဝါဒအားလုံးကို လိုက်နာဆောင်ရွက်မှု ရှိစေရန် သေချာစေခြင်း။
  • ဘဏ်၏ ရည်မှန်းချက် (Mission) နှင့် စံနှုန်းတန်ဖိုးများ (Values) ကို သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း။
  • ဒါရိုက်တာအဖွဲ့၏ စွမ်းဆောင်ရည် ထိရောက်မှုကို ဆန်းစစ် အကဲဖြတ်ခြင်း။
  • ဗဟိုဘဏ်၏ ညွှန်ကြားချက်အမှတ် (၈/၂၀၁၉) ပါ သင့်လျှော်မှန်ကန်ခြင်းရှိမှုဆိုင်ရာ စံသတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ အလားအလာရှိသော ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များကို ဖော်ထုတ်ရွေးချယ်၍ ရှယ်ယာရှင်များ အတည်ပြုနိုင်ရန် အကြံပြုတင်ပြခြင်း။
  • ဒါရိုက်တာများ၏ အခကြေးငွေနှင့် အကျိုးခံစားခွင့်ဆိုင်ရာ မူဝါဒကို ရှယ်ယာရှင်များ အတည်ပြုနိုင်ရန် အကြံပြုတင်ပြခြင်း။
မဟာဗျူဟာ (Strategy)
  • မဟာဗျူဟာများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း၊ အတည်ပြုခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း။
  • ဘဏ်၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်ရေးအတွက် ဘဏ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် တိုးတက်မှု အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်း။
  • အဓိကကျသော စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအပေါ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်ခြင်း။
ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ထိန်းချုပ်မှု (Risk & Controls)
  • ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ မူဘောင်များ၊ ဆက်စပ်မူဝါဒများနှင့် လုပ်ငန်းစဉ်များကို အတည်ပြုခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်း။
  • ထိရောက်ခိုင်မာသော လုပ်ငန်းစဥ်ထိန်းချုပ်မှု (Control Environment) ကို တည်ဆောက်မြှင့်တင်ခြင်း။
  • ဘဏ်၏ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ လက်ခံနိုင်မှု (Risk Appetite) ကို သတ်မှတ်ပေးခြင်း။
  • ပြင်ပစာရင်းစစ်များ ခန့်အပ်ခြင်း၊ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခြင်း သို့မဟုတ် တာဝန်မှရပ်စဲခြင်းတို့အတွက် ရှယ်ယာရှင်များအား အကြံပြုခြင်း။
အစီရင်ခံတင်ပြမှု (Reporting)
  • သတ်မှတ်ထားသော စာရင်းကိုင်စံနှုန်းများ(Accounting Standard) နှင့်အညီ ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်းများနှင့် ဘဏ္ဍာရေးအစီရင်ခံစာများ တိကျမှန်ကန်မှုရှိစေရန် သေချာစေခြင်း။
အကျိုးစီးပွားသက်ဆိုင်သူများ (Stakeholders)
  • ဘဏ်၏ စီးပွားရေးပုံစံ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲစေရန်အတွက် အကျိုးစီးပွားသက်ဆိုင်သူများ၏ မျှော်မှန်းချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်း။
  • ဘဏ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများသည် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအပေါ် တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုရှိသော နည်းလမ်းဖြင့် စီးပွားရေး ဆောင်ရွက်စေရန် သေချာစေခြင်း။
လူစွမ်းအားအရင်းအမြစ် (People)
  • လူစွမ်းအားအရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာ မူဝါဒများနှင့် မူဘောင်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် အတည်ပြုခြင်း။
  • ရာထူးတာဝန်ဆက်ခံမည့်သူများအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု အစီအစဉ်များ (Succession Plan) ကို ရေးဆွဲခြင်း။
  • စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့အတွက် အခကြေးငွေနှင့်အခြားခံစားခွင့်များကို သတ်မှတ်ပေးခြင်း။

 

ဒါရိုက်တာအဖွဲ့၏ စွမ်းဆောင်ရည်အား အကဲဖြတ်ခြင်း (Board Performance Evaluation)

ဒါရိုက်တာအဖွဲ့သည် ၎င်းတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်ထိရောက်မှုကို ပိုမိုအားကောင်းလာစေရန် ရည်ရွယ်၍ နှစ်စဉ် ကိုယ်တိုင် ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ခြင်း (Self-evaluation) ကို ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ဤအကဲဖြတ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဝန်ထမ်း၊ အခကြေးငွေနှင့် ရွေးကောက်တင်မြောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ကော်မတီ (People, Remuneration and Nomination Committee) မှ ပံ့ပိုးဆောင်ရွက်ပေးပြီး တွေ့ရှိချက်များနှင့် အဓိကသုံးသပ်ချက်များကို ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ထံသို့ အစီရင်ခံတင်ပြပါသည်။ အဆိုပါ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ကို လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများ (Observers) နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့ (Leadership Team) တို့၏ ပါဝင်သုံးသပ်မှုဖြင့် အကဲဖြတ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆောင်ရွက်ပါသည်။ အကဲဖြတ်မှုကို လျှို့ဝှက်စနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ပြီး အဓိကကဏ္ဍ (၅) ခုအပေါ် အခြေခံ၍ သုံးသပ်ပါသည်။

  • လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် အထွေထွေအချက်အလက်များ (Authorities and General Information): ဤကဏ္ဍတွင် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့၏ လုပ်ပိုင်ခွင့်များ၊ တာဝန်ဝတ္တရားများ၊ ဘဏ်နှင့် ရှယ်ယာရှင်များ၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်နိုင်မှု၊ မဟာဗျူဟာ ရေးဆွဲလမ်းညွှန်နိုင်မှုနှင့် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်မှုတို့ကို အကဲဖြတ်ပါသည်။
  • ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းမှု (Board Composition): ဒါရိုက်တာအဖွဲ့နှင့် ၎င်း၏ ဆက်စပ်ကော်မတီအသီးသီး၏ ဖွဲ့စည်းပုံများကို လေ့လာဆန်းစစ်ပါသည်။
  • ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ကော်မတီများ (Structure and Committees): ကော်မတီများ၏ ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ပါဝင်မှု၊ ထိရောက်မှုနှင့် ကော်မတီအစည်းအဝေး ဆွေးနွေးချက်များကို ကော်မတီအဖွဲ့ဝင်မဟုတ်သူများထံသို့ မည်မျှထိရောက်စွာ မျှဝေတင်ပြနိုင်သည်ကို အကဲဖြတ်ပါသည်။
  • တာဝန်နှင့် တာဝန်ခံမှုများ (Duties and Liabilities): ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များ၏ သစ္စာစောင့်သိမှု၊ ဂရုစိုက်တာဝန်ယူမှုနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ သုံးသပ်ဆုံးဖြတ်နိုင်မှု တာဝန်များကို နားလည်သဘောပေါက်မှု၊ ဘဏ်၏လုပ်ငန်းများအပေါ် သိရှိနားလည်မှု၊ စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့အား အပြုသဘောဆောင်စွာ တိုက်တွန်းနိုင်မှု၊ အရေးပါသောကိစ္စရပ်များအပေါ် ထိရောက်စွာ ဆွေးနွေးမေးမြန်းနိုင်မှုနှင့် အကျိုးစီးပွားပဋိပက္ခများကို ပွင့်လင်းမြင်သာစွာ ထုတ်ဖော်နိုင်မှုတို့ကို သုံးသပ်အကဲဖြတ်ပါသည်။
  • လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ (Working Procedures): ဘဏ်၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ မည်မျှထိရောက်မှုရှိသည်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား ဆန်းစစ်ပါသည်။

 

ဆက်နွှယ်သူများနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများ (Related Party Transactions)

ရိုးမဘဏ်သည် ဆက်နွှယ်သူများနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို မျှတ၍ ပွင့်လင်းမြင်သာစွာဖြင့် ဆောင်ရွက်ကြောင်း သေချာစေရန် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့က အတည်ပြုထားသည့် “ဆက်နွှယ်သူများနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ မူဝါဒ” (Related Party Transaction Policy) ကို ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည်။ ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ရာတွင် အဆိုပါ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဘဏ်မှ ပေးချေသော သို့မဟုတ် လက်ခံရရှိသော လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများသည် တူညီသော သို့မဟုတ် ဆင်တူသော အခြေအနေများအောက်တွင် ဆက်နွှယ်မှုမရှိသည့် ပြင်ပပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဆောင်ရွက်သကဲ့သို့ တန်းတူညီမျှရှိစေရန်နှင့် လျော့နည်းပေးထားခြင်းမရှိသည့် စည်းကမ်းချက်များအတိုင်း ဖြစ်စေရမည်။

စာရင်းစစ်ကော်မတီသည် ဆက်နွှယ်သူများနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ကြီးကြပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော သို့မဟုတ် ဖြစ်ပေါ်နေသော အကျိုးစီးပွားပဋိပက္ခများ (Conflict of Interest) ကို ရှောင်ရှားနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ဘဏ်သည် ဆက်နွှယ်သူများကို ဖော်ထုတ်ရန်နှင့် ဆက်နွှယ်သူများနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများ အားလုံးကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရေးနှင့် စာရွက်စာတမ်း အထောက်အထား ထိန်းသိမ်းရေးအတွက် လမ်းညွှန်ချက်များကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

ဆက်နွှယ်သူများနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ မူဝါဒ၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ

  • ဆက်နွှယ်သူများနှင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအတွက် အဓိကကျသော သတ်မှတ်ချက် အတိုင်းအတာများ (Materiality thresholds) ကို ပြဋ္ဌာန်းရန်။
  • ဘဏ်နှင့် ဆက်နွှယ်သူများအကြား လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို ဘဏ်နှင့် အကျိုးစီးပွားသက်ဆိုင်သူများ၏ အကောင်းဆုံး အကျိုးစီးပွားအတွက် တည်ဆဲဥပဒေ/ စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ စနစ်တကျ အတည်ပြုခြင်း၊ ထုတ်ဖော်ကြေညာခြင်းနှင့် အစီရင်ခံတင်ပြခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်မှု သေချာစေရန် ဖြစ်ပါသည်။

 

ရာထူးတာဝန် ဆက်ခံသူ လျာထားရေး အစီအစဉ် (Succession Planning)

ဒါရိုက်တာအဖွဲ့သည် အဓိကစီမံခန့်ခွဲမှု ရာထူးနေရာများအတွက် ဆက်ခံသူ လျာထားရေး မူဘောင် (Succession Planning Framework) ကို ကျင့်သုံးလျက်ရှိပါသည်။ ဤမူဘောင်သည် အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO) နှင့် အကြီးတန်းစီမံခန့်ခွဲမှု (Senior Management) ရာထူးများအတွက် အရေးပေါ် အခြေအနေများ သို့မဟုတ် စီစဉ်ထားသော ရာထူးလွှဲပြောင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာပါက အစားထိုး ခန့်အပ်နိုင်မည့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက် ဖြစ်သည်။

CEO သည် ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့အား ကူညီပံ့ပိုးပေးပြီး ဆက်ခံသူ လျာထားရေး အစီအစဉ်များကို ရေးဆွဲသည့် ကော်မတီတွင်လည်း အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ပါဝင်ဆောင်ရွက်ပါသည်။ ဤအစီအစဉ်သည် ဘဏ်၏ အလားအလာရှိသော အနာဂတ်ခေါင်းဆောင်များကို အမည်စာရင်းသတ်မှတ်ရုံသာမက ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည်ကို တိုးတက်စေရန် စနစ်တကျ ပြုစုပျိုးထောင်ပေးမည့် အစီအစဉ်များကိုပါ ဖော်ထုတ်ပေးသည်။ ထို့ပြင် ဘဏ်၏ တိုးတက်မှုကို အထောက်အကူပြုနိုင်မည့် အရည်အချင်းပြည့်ဝသော စီမံခန့်ခွဲမှုဝန်ထမ်းများကို ခန့်အပ်ရန်နှင့် ရေရှည်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန်အတွက် မဟာဗျူဟာများ ချမှတ်ရာတွင်လည်း လမ်းညွှန်မှုပေးပါသည်။

ဒါရိုက်တာအဖွဲ့သည် ဆက်ခံသူလျာထားရေး အစီအစဉ်ကို ပုံမှန်ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး မွမ်းမံမြှင့်တင်မှုများ ပြုလုပ်ပါသည်။ ဆက်ခံသူ လျာထားရေးစသည့် ရေရှည်အစီအစဉ်များအပြင် အကြီးတန်းအမှုဆောင်အရာရှိတစ်ဦးဦး မမျှော်လင့်ဘဲ တာဝန်မှ ပျက်ကွက်မှုရှိခဲ့ပါက လုပ်ငန်းများ ပြတ်တောက်မှုမရှိစေရန်နှင့် အစားထိုးတာဝန်ယူနိုင်မည့် ဝန်ထမ်းများကို ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားပြီး ကာလတို လုပ်ငန်းဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရေး အစီအစဉ်များ ဆောင်ရွက်ထားပါသည်။ ဤသည်မှာ ဘဏ်၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစဉ် အနှောင့်အယှက်မရှိ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်ရေး အစီအစဉ် (Business Continuity Plan) ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။

ဥက္ကဌ၏ တာဝန်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
  • ဘုတ်အဖွဲ့အား ဦးဆောင်ခြင်းနှင့် ဘုတ်အဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ ကျိုးသက်ရောက်မှုရှိရန် သေချာစေခြင်း- ဘုတ်အစည်းအဝေးများအား အချိန်နှင့်တပြေးညီ စီစဉ်နိုင်ရန်၊ ဦးဆောင်နိုင်ရန်နှင့် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း
    – ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်များ ဆုံးဖြတ်ချက်ချရာမှာ လုံလောက်သော အချက်အလက်များ အချိန်နှင့်တပြေးညီ ရရှိရန် သေချာစေခြင်း
    – ဘုတ်ကော်မတီများ ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ငန်းလည်ပတ်စေခြင်း
    – ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်များ စိတ်ကျေနပ်မှုရှိစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်စေခြင်း
    – ဘုတ်အဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် စီမံခန့်ခွဲရေးအဖွဲ့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များအား တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် အနည်းဆုံး အကဲဖြတ်ခြင်း
  • ပွင့်လင်းပြီး အခြေအတင် ပြောဆိုဆွေးနွေးမှုပြုနိုင်သည့် ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခု ဖြစ်ရန်ပံ့ပိုးပေးခြင်း- ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်များသည် ၎င်းတို့၏ အကြံဥာဏ်များနှင့် အမြင်များကို လွတ်လပ်စွာမျှဝေနိုင်ရန် အခွင့်အရေးရှိခြင်း
  • ဘုတ်အဖွဲ့ အနေဖြင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် ပတ်သက်သည့် နားလည်မှုများ ပိုမိုတိုးတက်လာစေရန်  လုံလောက်သော သင်တန်းပို့ချမှုများရှိခြင်း- ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်အသစ်အား ရွေးချယ်ပြီးချိန်တွင် စနစ်တကျ onboard လုပ်ခြင်း
    – လက်ရှိ အဖွဲ့ဝင်များအတွက် အဆက်မပြတ်ပညာရေး အစီအစဉ်များ ရရှိရန် ဆောင်ရွက်ခြင်း

စာရင်းစစ်ကော်မတီ (AC) သည် အောက်ပါကိစ္စရပ်များအတွက် တာဝန်ရှိပါသည်။

  • ဘဏ်တွင်း ထိန်းချုပ်မှုစနစ်များနှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အစီရင်ခံတင်ပြမှုများ၏ ခိုင်မာမှန်ကန်မှုကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်။
  • ဘဏ်တွင်းစာရင်းစစ် (Internal Auditor) နှင့် ပြင်ပစာရင်းစစ်များ (External Auditors) ၏ စွမ်းဆောင်ရည်နှင့် ထိရောက်မှုတို့ကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရန်။
  • သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများနှင့် စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများကို လိုက်နာဆောင်ရွက်မှုရှိစေရန်။

အောက်ဖော်ပြပါ ဇယားတွင် စာရင်းစစ်ကော်မတီ၏ အဓိကတာဝန်ဝတ္တရားများကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားပါသည်။

ကဏ္ဍတာဝန်ဝတ္တရားများ
လိုက်နာဆောင်ရွက်မှု (Compliance)
  • ဘဏ်အနေဖြင့် ဥပဒေများ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ၊ ဘဏ်တွင်းပိုင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် မူဝါဒများ၊ အထူးသဖြင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများ (Code of Conduct) ကို လိုက်နာဆောင်ရွက်မှု ရှိစေရန် သေချာစေခြင်း။
  • စာရင်းကိုင်လုပ်ငန်းစဉ်များ တိကျမှန်ကန်ပြီး ခိုင်မာမှုရှိစေရန်နှင့် ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေခြင်း။
ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ထိန်းချုပ်မှု (Risk & Controls)
  • ဘဏ်တွင်းထိန်းချုပ်မှုနှင့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေစီမံခန့်ခွဲမှု မူဘောင်များ ထိရောက်မှုရှိစေရန် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း။
  • ဘဏ်တွင်းစာရင်းစစ် (Internal Audit) လုပ်ငန်းစဉ်၏ ထိရောက်မှုကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း။
  • ဘဏ်တွင် အသုံးပြုနေသော ဘဏ္ဍာရေးစနစ် (Financial system) ကို ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ခြင်း။
  • ဘဏ်တွင်းစာရင်းစစ်အရာရှိအား ခန့်အပ်ခြင်းနှင့် တာဝန်မှရပ်စဲခြင်းတို့ကို အတည်ပြုခြင်း။
  • ပြင်ပစာရင်းစစ်များ ခန့်အပ်ခြင်း၊ ပြန်လည်ခန့်အပ်ခြင်း သို့မဟုတ် တာဝန်မှ ဖယ်ရှားခြင်းတို့နှင့် ပတ်သက်၍ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ထံ အကြံပြုခြင်း။
အစီရင်ခံတင်ပြမှု (Reporting)
  • သတင်းအချက်အလက် ထုတ်ပြန်ကြေညာခြင်းနှင့် ပွင့်လင်းမြင်သာမှုဆိုင်ရာ စံနှုန်းများကိုရေးဆွဲခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်း။
  • ဒါရိုက်တာအဖွဲ့နှင့် ရှယ်ယာရှင်များထံ တင်ပြသည့် နှစ်ချုပ်နှင့် နှစ်ဝက်ဘဏ္ဍာရေးရှင်းတမ်းများ၊ အခြားဘဏ္ဍာရေး အချက်အလက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း။
  • ပြင်ပစာရင်းစစ်များ၏ စာရင်းစစ်ဆေးမှုနည်းလမ်းများ (Audit approach) ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း။
  • ဘဏ္ဍာရေးအစီရင်ခံခြင်း၊ စာရင်းကိုင်ခြင်း၊ စာရင်းစစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားကိစ္စရပ်များနှင့် ပတ်သက်သည့် မသမာမှုများကို သတင်းပေးတိုင်ကြားနိုင်သည့်စနစ် (Whistleblowing system) ခိုင်မာအားကောင်းစေခြင်း။

ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေနှင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်မှု ကြီးကြပ်ရေးကော်မတီသည် အောက်ပါကိစ္စရပ်များအတွက် တာဝန်ရှိပါသည်။

  • ချေးငွေ (Credit)၊ ဈေးကွက် (Market)၊ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု (Operational)၊ ငွေဖြစ်လွယ်မှု (Liquidity)၊ ဂုဏ်သိက္ခာ (Reputational)၊ မဟာဗျူဟာဆိုင်ရာ (Strategic) စသည့် ဘဏ်လုပ်ငန်းနှင့် သက်ဆိုင်သော အဓိကဆုံးရှုံးနိုင်ခြေများကို ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် ကြီးကြပ်ခြင်း။
  • ဘဏ်၏ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေစီမံခန့်ခွဲမှု၊ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေလက်ခံနိုင်မှုမူဘောင် (Risk Appetite Framework) နှင့် ဘဏ်လုပ်ငန်းအတွင်း ထိန်းချုပ်မှုစနစ် (Overall Control Environment) တို့ ထိရောက်မှုရှိစေရန်။
  • အရေးကြီးသည့် လိုက်နာဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ပြန်လည်သုံးသပ်၍ ပြုပြင်တည့်မတ်ရေး အစီအစဉ်များ၏ တိုးတက်မှုကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းအားဖြင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များ (Compliance function) အပေါ် ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရန်။
  • တည်ဆဲဥပဒေများ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့် ဘဏ်အတွင်းမူဝါဒများကို လိုက်နာမှုရှိစေရန်နှင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေများကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရန်၊ တားဆီးရန်နှင့် တုံ့ပြန်ရန်တို့အတွက် ဘဏ်၏ မူဝါဒနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအညီ ကိုက်ညီမှု ရှိ၊ မရှိ ဆန်းစစ်ရန်။

အောက်ဖော်ပြပါ ဇယားတွင် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေနှင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်မှု ကြီးကြပ်ရေးကော်မတီ၏ အဓိကတာဝန်ဝတ္တရားများကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားပါသည်။

ကဏ္ဍတာဝန်ဝတ္တရားများ
လိုက်နာဆောင်ရွက်မှု (Compliance)
  • ဘဏ်အနေဖြင့် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများဥပဒေ (FI Law)၊ နည်းဥပဒေများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ် (CBM) မှ ထုတ်ပြန်ထားသော ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာမှုရှိစေရန် သေချာစေခြင်း။
  • ဘဏ်၏ မတည်ရင်းနှီးငွေဆိုင်ရာ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန်နှင့် ၎င်းတို့သည် လုပ်ငန်းကြီးကြပ်စစ်ဆေးသူ (Regulator) ၏ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် သေချာစေခြင်း။
  • လိုက်နာဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များ (Compliance function) နှင့် တည်ဆဲဥပဒေများ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ၊ ဘဏ်အတွင်းပိုင်းမူဝါဒများကို လိုက်နာမှုရှိစေရန် လွတ်လပ်စွာ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း။
ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ထိန်းချုပ်မှု (Risk & Controls)
  • ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို အတည်ပြုခြင်း။
  • အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေစီမံခန့်ခွဲမှု (Enterprise Risk Management) မူဘောင်၏ ထိရောက်မှု၊ (အထူးသဖြင့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေများကို ဖော်ထုတ်ခြင်း၊ တိုင်းတာခြင်း၊ လျှော့ချခြင်းနှင့် စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များ) ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း။
  • ဒါရိုက်တာအဖွဲ့မှ အတည်ပြုထားသော ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေလက်ခံနိုင်မှု အတိုင်းအတာကို စနစ်တကျ ကျင့်သုံးဆောင်ရွက်မှုကို သေချာစေခြင်း။
  • ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ပတ်သက်၍ စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့မှ တင်ပြသော အစီရင်ခံစာများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း။
  • ဘဏ်အတွင်း ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေဆိုင်ရာ အသိပညာပေး ဆွေးနွေးမှုများနှင့် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေများကို သတိပြုမိသည့် လုပ်ငန်းခွင်ယဉ်ကျေးမှုကို စဉ်ဆက်မပြတ် မြှင့်တင်ခြင်း။
အစီရင်ခံတင်ပြမှု (Reporting)
  • ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ လက်ခံနိုင်မှုဆိုင်ရာ ထုတ်ပြန်ချက်ပါ ရည်မှန်းချက်များမှ သိသာထင်ရှားသော ပြောင်းလဲမှုများ သို့မဟုတ် သွေဖည်မှုများနှင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ ဖောက်ဖျက်မှုများကို ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ထံ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ အစီရင်ခံတင်ပြခြင်း။

ဝန်ထမ်း၊ လစာနှင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းဆိုင်ရာ ကော်မတီသည် အောက်ပါကိစ္စရပ်များအတွက် တာဝန်ရှိပါသည်။

  • ဘဏ်၏ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံ (Organization Structure) ကို အတည်ပြုရန်။
  • ဒါရိုက်တာများ၊ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO) နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့၏ အဓိကတာဝန်ရှိသူများကို ခန့်အပ်ရန် အကြံပြုခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန်။
  • ဘဏ်၏ ရာထူးဆက်ခံမည့်သူ လျာထားခြင်းဆိုင်ရာ အစီအစဉ် (Succession Plan) နှင့် အရေးကြီးသည့် ရာထူးအဆင့်များကို ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်ခြင်းတို့အား အတည်ပြုရန်။
  • ဘဏ်၏ အကျိုးခံစားခွင့်ပေးအပ်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့၏ မျှော်မှန်းချက်၊ ဘဏ်၏ စီးပွားရေးရည်မှန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီဆီလျော်မှုရှိစေရန်၊ ဘဏ်၏ လုပ်ငန်းစွမ်းဆောင်ရည် စီမံခန့်ခွဲမှုအစီအစဉ် (Performance Management Plan) ကို ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ထံ အကြံပြုတင်ပြရန်။
ခေါင်းစဉ်တာဝန်များ
အဖွဲ့အစည်း (Organization)
  • အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO) ထံ အစီရင်ခံရသည့် အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံကို အတည်ပြုခြင်း။
လူစွမ်းအားအရင်းအမြစ် (People)
  • ရှယ်ယာရှင်များ၏ အတည်ပြုခန့်အပ်မှု မပြုမီ ဒါရိုက်တာများ၏ အမည်စာရင်းတင်သွင်းခြင်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ထံ အကြံပြုခြင်း။
  • အမှုဆောင်အရာရှိချုပ် (CEO)၊ ငွေရေးကြေးရေးအရာရှိချုပ် (CFO) နှင့်ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေဆိုင်ရာ အရာရှိချုပ် (CRO) တို့ကို ခန့်အပ်ရန် အကြံပြုခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏ နှစ်စဉ်စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်ခြင်း။
  • စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့၏ အဓိကတာဝန်ရှိသူများ (Key management personnel) ၏ စွမ်းဆောင်ရည်ကို အကဲဖြတ်ခြင်း။
  • ဆက်ခံမည့်သူ လျာထားခြင်းဆိုင်ရာ အစီအစဉ်နှင့် အဓိက အရေးပါသော ရာထူးကဏ္ဍများ သတ်မှတ်ခြင်းတို့ကို အတည်ပြုခြင်း။
  • ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ဝင်များနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့၏ အဓိကတာဝန်ရှိသူများ (ဆိုလိုသည်မှာ ဘဏ်၏လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို စီမံကိန်း ရေးဆွဲချမှတ်ခြင်း၊ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းတို့တွင် လုပ်ပိုင်ခွင့်နှင့် တာဝန်ရှိသူများ) အတွက် လစာနှင့်ခံစားခွင့် ဆိုင်ရာ မူဘောင်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်၍ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ထံ အကြံပြု တင်ပြခြင်း။
  • ဒါရိုက်တာတစ်ဦးချင်းစီနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့၏ အဓိက တာဝန်ရှိသူများ အတွက် လစာနှင့်ခံစားခွင့်ဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်၍ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့အား အကြံပြုတင်ပြခြင်း၊ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် ၎င်းတို့၏ လစာနှင့်ခံစားခွင့်များသည် ဘဏ်၏ မဟာဗျူဟာ၊ ရေရှည်ရည်မှန်းချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် သေချာစေခြင်း။

ဆက်စပ် အကြောင်းအရာများ

Key risks

Key risks

ဘဏ်မှချေးငွေ ချေးယူသူမှ ဘဏ္ဍာရေးပိုင်းဆိုင်ရာ စည်းမျည်းစည်းကမ်:များ နှင့် တာဝန်ဝတ္တရားများအား ဆောင်ရွက်ရန်ပျက်ပြားခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သော ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေများ ကိုဆိုလိုပါသည်။

Read More